हा लेख स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. यामध्ये २६ ऑगस्ट २०१८ रोजी झालेल्या ए.एस.ओ. मुख्य परीक्षेतील मराठीच्या ५० प्रश्नांचे सविस्तर स्पष्टीकरण दिले आहे.
प्रश्न १:
खालीलपैकी कोणते उदाहरण दर्शक सर्वनाम आहे? अ. ती दूरची गोष्ट आहे. ब. ही आत्ताचा घटना घडली. क. तो बघा सूर्यास्त. ड. हा बघा माझा रुमाल.
प्रश्न २:
'ती फुलांना नाजुकपणे हाताळते' या वाक्यातील 'हाताळते' हे क्रियापद कोणत्या प्रकारात मोडते?
प्रश्न ३:
'गुरुजी शाळेत आत्ताच आले.' हे वाक्य व्याकरणदृष्ट्या काय आहे? अ. अनेकवचनी आहे. ब. आदरार्थी आहे. क. आदरार्थी अनेकवचन आहे. ड. आदरार्थी बहुवचन आहे.
प्रश्न ४:
पुढीलपैकी शब्दयोगी अव्यय असलेले वाक्य ओळखा.
प्रश्न ५:
'मुलगी जलद चालते', 'मुलगा जलद चालतो', 'मुली जलद चालतात' या वाक्यातील 'जलद' या शब्दाला क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात, कारण... अ. चालणे या क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती सांगते. ब. लिंग-वचनात बदल केला तरी बदलत नाही.
प्रश्न ६:
'अक्षयला बारा भाषा येतात.' या वाक्यातील 'बारा' या शब्दाची जात ओळखा.
प्रश्न ७:
पुढील वाक्यातील प्रयोग ओळखा: 'गाय गुराख्याकडून बांधली जाते.' आणि 'न्यायाधीशाकडून दंड आकारण्यात आला.'
प्रश्न ८:
'आ-कारांत' पुल्लिंगी नामाचे सामान्यरूप 'या-कारांत' होते. या नियमाला खालीलपैकी कोणता शब्द अपवाद आहे?
प्रश्न ९:
अधोरेखित क्रियापदांचा प्रकार ओळखा: i. मी घरी पोहोचण्यापूर्वीच सांजावले. ii. उजाडले तेव्हा सकाळचे सहा वाजले होते.
प्रश्न १०:
अर्धविराम (;) कधी वापरतात? अ. एकाच जातीचे अनेक शब्द असल्यास. ब. दोन छोटी वाक्ये असल्यास. क. शब्दांचा संक्षेप दाखवण्यासाठी. ड. उभयान्वयी अव्ययांनी जोडलेली असताना.
प्रश्न ११:
पुढीलपैकी विधानात्मक वाक्य कोणते?
प्रश्न १२:
नकारार्थी वाक्याला असेही म्हणतात:
प्रश्न १३:
पुढीलपैकी संयुक्त वाक्य कोणते?
प्रश्न १४:
'त्याला पहिला वर्ग मिळावा. तो खूप अभ्यास करतो आहे.' याचे मिश्रवाक्य बनवा.
प्रश्न १५:
'रॉकेल टाकले असते तर लाकडे पेटली असती.' हे कोणत्या प्रकारचे वाक्य आहे?
प्रश्न १६:
योग्य जोड्या जुळवा: अ. पायंडा, ब. मृत्यू, क. ऐदी, ड. आभरण (I. अवसान, II. आरंभ, III. अलंकार, IV. आळशी)
प्रश्न १७:
'पांढरे केस असलेल्या बाई मराठी विषय शिकवतात.' या वाक्यातील उद्देश्यविस्तारक कोणते?
प्रश्न १८:
वाक्य संश्लेषणानंतर जे वाक्य तयार होते ते... अ. केवलवाक्य असू शकते. ब. मिश्रवाक्य असू शकते. क. संयुक्त वाक्य असू शकते.
प्रश्न १९:
'माझ्या नणंदेच्या सासूने उभ्या वर्षात एकदाही तिला माहेरी पाठवली नाही' या वाक्यातील 'पाठवली नाही' हे काय आहे?
प्रश्न २०:
'एकाने माणसे मोजून पाहिली. ती नऊच भरली.' या वाक्यांचे संयुक्त वाक्य करा.
प्रश्न २१:
'गौरीला साडी शोभते' या वाक्यातील कर्म कोणते?
प्रश्न २२:
पुढीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? अ. नाम/सर्वनामाचा क्रियापदाशी संबंध म्हणजे कारकार्थ. ब. इतर शब्दांशी संबंध म्हणजे उपपदार्थ.
प्रश्न २३:
'त्याचा पुरता मामा झाला,' या वाक्यातील विधीपूरक कोणते?
प्रश्न २४:
'पाणी जोखणे' या म्हणीचा योग्य अर्थ सांगा. अ. पात्रता ओळखणे ब. लायकी काढणे क. शक्तीचा अंदाज घेणे ड. पाण्याची चव सांगणे
प्रश्न २५:
'धूम ठोकली' या वाक्प्रचाराचा समानार्थी वाक्प्रचार कोणता?
प्रश्न २६:
'जशी आधीची परंपरा असेल तशी पुढची गोष्ट घडणे' या अर्थाची म्हण सांगा.
प्रश्न २७:
'खो घालणे' या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय?
प्रश्न २८:
'गुप्त गोष्ट तिसऱ्यास सांगणे' या अर्थाचा वाक्प्रचार ओळखा.
प्रश्न २९:
पुढीलपैकी संयुक्त वाक्य ओळखा.
प्रश्न ३०:
'सुपारी देणे' या वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ सांगा. अ. करार करणे ब. निमंत्रण देणे क. सौदा करणे ड. प्रारंभ करणे
प्रश्न ३१:
व्याकरणिक दृष्ट्या शुद्ध शब्दांचा गट कोणता?
उतारा (प्रश्न ३२ ते ३६ साठी)
"एकनाथांनी मराठी साहित्यात एका नव्या युगाला प्रारंभ केला. तेराव्या शतकातील वाङमय बव्हंशी टीकात्मक व भक्तिपर आहे... एकनाथांनी मराठी वाङमयाला जास्त व्यापक स्वरूप दिले. स्फुट व संकीर्ण रचनेप्रमाणेच वीस-वीस हजार ओव्यांचे प्रचंड ग्रंथ देशभाषेत पैदा होऊ लागले... यादवकाळ ही मराठी वाङमयाची बाल्यावस्थाच होय. त्या वेळच्या भाषासरणीत प्रसन्नता, कोमलता आढळतात. एकनाथांच्या काळी मराठी साहित्यात ओज, गांभीर्य, विशालता इत्यादी गुणांचा अंतर्भाव झाला."
प्रश्न ३२:
एकनाथांचे पहिले महत्त्वाचे कार्य कोणते?
प्रश्न ३३:
तेराव्या शतकातील वाङमयाबद्दल असत्य विधान कोणते?
प्रश्न ३४:
एकनाथांनी मराठी वाङमयात कोणते परिवर्तन घडवून आणले?
प्रश्न ३५:
यादव काळास मराठी वाङमयाचा बाल्यकाळ का म्हणतात?
प्रश्न ३६:
एकनाथांच्या काळात मराठी साहित्यात कोणत्या गुणांचा अंतर्भाव झाला?
प्रश्न ३७:
पुढीलपैकी कोणता शब्द प्रत्ययसाधित आहे? (त्यागी, पथिक, पुजारी, उडी)
प्रश्न ३८:
पुढीलपैकी कोणता शब्द 'भुंगा' या शब्दाचा समानार्थी शब्द नाही?
प्रश्न ३९:
चुकीचा गट ओळखा:
प्रश्न ४०:
'पाट' या शब्दाचा चुकीचा अर्थ ओळखा:
प्रश्न ४१:
खालीलपैकी कोणता शब्द सामासिक शब्द नाही?
प्रश्न ४२:
कोणता शब्द तद्भव आहे?
प्रश्न ४३:
'कधीही जिंकला न जाणारा' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द कोणता?